به گزارش مغانشهر، ساختار سیاسی اجتماعی ترکان درگذشته براساس واحدهای سازمانی اویماک بوی ایل طایفه تیره و گوبک بود.ازدوره صفویها که اتحادیه ایل شاهسون بوجودآمد واحدهای سازمانی عبارت بودند از ایل که بزرگترین واحد سازمانی  بود و درواحدهای کوچکتر به ترتیب طایفه تیره وگوبک میباشد.تیره های گیکلوعبارتنداز:علی پناه لو(میرزازاده پناهی اطاعتی محمودزاده) قیرولو(جوادی جودی معززی ممی زاده)آبش لو(رهنمون پرورش)حاج حسن لو(کاظمی تقوی)محمدعلیلو(ریسی رضایی شهریار حاتمی فرجزاده فرجی امیرپور عالشانی رهنما محمدی نعمتی لطفی عبادی)خلیل لو(خلیلی مهماندار پایدار امیری نجفی درخشان گلدوست) رمضان لو(فهیمی حضور صفابخش)علی بایرام لو(اعیادی اسدی)مدینه لو(خلدی)نظرلو(نظری)قاراپتیخ لو (لایق اخوان اسمعیلی اکرامی اقراری نعمتی محمدی نسب)حاجی ایمان لو(ایمانی نصراللهی بالاکشی زاده عیونی)بزاغلو(قوی بازو گلستانی سرمدی مهرآور )خان حسین لو(کریمی آذرمی)مصطفی لو(شعبانی)آقاجعفرلو(جعفروند ریسی اجاقی)اورج لو-لال گئدلو-جبی لو-موسی لو-طومارلو-قیطارانلو-میرزاعلی لو-ناغی لو-ججان لو-گون اولی-حاجی جعفرلو میباشند.دلیل اینکه نام خانوادگی تعدادی از تیره ها را ننوشتم به خاطرعدم اطلاعات دقیق بوده و اگرقصوری هم هست عفو فرمایید.

طایفه گیکلووایل اینانلو،نظام ریاستی ایلات وطوایف همزه بیگ اولین ریس ا یل اینانلوبودکه نام پدرش اینال بیگ بودبه همین خاطرنام ایلش رااینانلونامیداینانلوازایل بیات که یکی ازایلهای بیست وچهارگانه اغوزاست منشعب شده است.اکثرایلات ازقلمروعثمانی مناطق آناطولی(ترکیه کنونی)وشمال سوریه مهاحرت کرده بودندطوایفی که ازآناطولی آمده بودندبانام روملووطوایفی که ازشمال سوریه آمده بودندبانام شاملوشناخته میشدنددرزمان شاه اسماعیل اول صفوی قزلباشهاایلاتی بانامهای شاملو-استاجلو-بهارلو-تکه لو-افشار-ذولقدر(دولقدر)بودندایل شاملواتحادیه ای متشکل ازایلهای اینانلوبیگدلواجیرلوواحتمالاحاجی خواجه لوبوده اند.براساس گزارش های گوستاوراده آلمانی ومارکف روسی همزمان بایونسورپاشاایلات اینانلووبیگدلوازقلمروعثمانی واردخاک ایران شدندکه ایل اینانلومتشکل ازشش طایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلوکلاش یورتچو و دورسون خوجالی بودکه چهارطایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلو وکلاش درمغان ومشگین سکونت کرده ودوطایفه یورتچو و دورسون خوجالی دراردبیل سکونت کردندنادرشاه افشاردرسال1108ه.ش برخی طوایف منطقه ازجمله شقاقی اینانلووافشارراکه درطی سال1107ه.ش که به تابعیت عثمانیهادرآمده بودندازمغان مشگین واردبیل به خرقان وخمسه تبعیدکردحتی اینانلوهاوافشارهای خرقان وخمسه عقیده دارندکه اجدادشان درزمان نادرشاه ازمناطق ذکرشده مهاجرت کرده انددراوایل قرن هیجده نادرشاه ایل شاهسون رادارای ساختارسیاسی اجتماعی منسجم ومتمرکزبه نام اتحادیه ایل شاهسون کردویکی ازهم ایلیهای خودازنوادگان یونسورپاشاشخصی به نام بدیرخان پاشارابه ریاست این اتحادیه گذاشت وریاست به صورت موروثی دراین خاندان بوددرست است که ایل شاهسون درزمان شاه عباس صفوی بوجودآمدولی این نادرشاه افشاربودکه آن رابه صورت اتحادیه منسجم ومتمرکزدرآوردازاوایل قرن هیجده تااواخرقرن نوزده تمامی طوایف شاهسون دراین اتحادیه قرارداشتنددراواخرقرن نوزده(دوره محمدعلی شاه قاجار)اتحادیه فروپاشیدوطوایف مستقل شدنددرمنابع تاریخی تااواخرقرن نوزده نامی ازشش طایفه گیکلوپیرایواتلو کورعباسلوکلاش یورتچو و دورسون خوجالی نیست ولی اینانلوبه فوردیده میشوددراتحادیه شاهسون طایفه های مذکوربانام اینانلوشناخته میشدندتااینکه دراواخرقرن نوزده اتحادیه شاهسون فروپاشیدوطوایف مستقل شدندبه نام اسامی این طوایف برمیخوریم.نظام ریاستی دارای سلسله مراتبی بودکه بالاترین آن ایلخان یاایل بیگ یابیگلربیگی بامقام خان بودکه ازطرف شاه انتخاب میشدوبه صورت موروثی درنوادگان یونسورپاشابودخان معادل درجه سرگر(مین باشی)است ریس طایفه دارای مقام بیگ بوده وبه صورت شورایی متشکل ازریش سفیدان افرادمتنفذوثروتمندان طایفه ازاشخاص لایق طایفه بانظارت ایل بیگ انتخاب میشدباتوجه به شرایط آن زمان دربعضی مواردلابی گری وکودتانیز درانتخاب ریس طایفه دخیل بودمدیریت تیره وگوبک نیزبرعهده ریش سفیدی کاردان ازتیره بود.بیگ معادل درجه سروان(یوزباشی)است.روئسای طوایف تااواخرقرن نوزده تحت امرایل بیگ بودندمقام ایل بیگ که ازطرف شاه انتخاب میشد تازمان فروپاشی اتحادیه به صورت موروثی بودولی ریس طایفه باتوجه به موقعیت وشرایط میتوانست تغییرکندکه نمونه های آن دراواخرقرن نوزده انتقال قدرت درطوایف گیکلووطالش میکاییل لوازیک خاندان به خاندان دیگر(ازیک تیره به تیره دیگر)اتفاق افتادمحمدعلی شاه قاجارهمانطورکه توضیح داده شددراواخرقرن نوزده سیستم ایل بیگی رالغوکردکه درنتیجه آن اتحادیه ایل شاهسون فروپاشیدوطوایف مستقل شدندوروئسای طوایف(بیگها)دیگرتابع ایل بیگ(خان)نبودندبااین شرایط که ایل بیگها فاقدقدرت شدندبه سکونت درشهرهاروستاهاوکارهای اداری روی آوردندبعضی نیزدربین مردم عادی استحاله شدندولی قوجابیگلوهاوعیسی بیگلوهااقتدارخودراحفظ کرده بودندازایل بیگهای مشگین شکراللهی در سولاخلو طهماسبی درمزرعه جهان پاشایی ومحمدی درساوجبلاغ عطایی درکلانپا عطایی در ساربانلار عطاخانی دراحمدبیگلو وفرضی درخیاواشاره کردایل بیگهای اردبیل نیزدرکارهای دیوانی سرمایه گذاریهای کلان وزندگی درشهرهای بزرگ وکشورهای اروپایی روی آورده بودند.دراواخرقرن نوزده بافروپاشی اتحادیه که ایل بیگها فاقدقدرت شدندمقام خانی لغو گردیدوبرای روئسای طوایف تنهامقام رسمی بیگ بودالبته برای اشخاص معدودی نیز مقام خان اعطا میشدکه درآن صورت دارای مسئولیت نامحدودبود.به بعضی ازسرکردگان طوایف براساس لیاقت مقامهایی بالاترازخان وبیگ اعطا شده بودکه میتوان به جوادخان امیرتومان وعمران خان امیرتومان ازحاجی خواجه لو،امیرخان امیرتومان قوجه بیگلووعباس سرتیپ گیکلواشاره کرد.امیرتومان معادل درجه سرلشگری(فرمانده ده هزارنفر)است.درتاریخ به اصطلاح یئدی اویماک زیادبرمیخوریم که ازاین یئدی اویماک داستانهای مختلفی نقل میشود که محتمل ترین آن عبارتنداز:بیگدلو هومونلو آیواتلو حاجی خواجه لو گبه لو اینانلو و عرب لو اشاره کرد.

 

فرستنده مطلب : جناب آقای اسماعیل میرزازاده گیکلو

 

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی مطالب خلاف نظام ، شئونات اجتماعی ، توهین یا افترا به کسی می باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
برای تماس با شما لطفا ایمیل خود را بدرستی وارد کنین تا با شما اگر لازم باشد در تماس باشیم .


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ما همیشه هستیم ...